کامپوزیت دندان
آیا به دنبال راهی برای ترمیم و زیبایی دندانهایتان هستید که هم طبیعی به نظر برسد و هم دوام بالایی داشته باشد؟ کامپوزیت دندان، که با نامهایی مانند ونیر کامپوزیت یا لمینت کامپوزیتی نیز شناخته میشود، یکی از محبوبترین و پرکاربردترین روشهای دندانپزشکی ترمیمی و زیبایی است. کامپوزیت دندان چیست؟ در پاسخ کوتاه، کامپوزیت یک ماده خمیرمانند از جنس رزین همرنگ دندان است که دندانپزشک آن را به صورت لایهلایه روی سطح دندان قرار داده، به آن فرم و شکل دلخواه میدهد و سپس با تاباندن نور مخصوص (لایت کیور) آن را سفت و سخت میکند.
این روش محافظهکارانه و سریع، راه حلی عالی برای اصلاح طرح لبخند، رفع عیوب دندانی مانند شکستگیها، ترکها، فاصله بین دندانها (دیاستم) و تغییر رنگهای دائمی است.
کاربردهای اصلی کامپوزیت دندان
- ترمیم پوسیدگیها: پر کردن حفرات ناشی از پوسیدگی دندان، به خصوص در دندانهای جلویی که زیبایی اهمیت دارد.
- اصلاح طرح لبخند:
بستن فواصل بین دندانها.
اصلاح شکل و اندازه دندانهای کوتاه یا بدفرم.
ترمیم دندانهای لبپریده یا شکسته.
پوشاندن لکهها و تغییر رنگهای شدید.
- ونیر کامپوزیت: ایجاد یک لایه نازک روی سطح جلویی دندانها برای بهبود کلی ظاهر و رنگ.
انواع کامپوزیت دندان
کامپوزیتها بر اساس اندازه ذرات پرکننده معدنی خود به دستههای مختلفی تقسیم میشوند که هر کدام ویژگیها و کاربردهای متفاوتی دارند:
1. انواع بر اساس اندازه ذرات
- ماکروفیلد : ذرات درشتتر دارند، مقاوم اما سطحی زبر ایجاد میکنند و کمتر برای زیبایی کاربرد دارند.
- میکروفیلد : ذرات بسیار ریز دارند، سطحی بسیار صاف و براق ایجاد میکنند و برای دندانهای قدامی (جلویی) ایدهآل هستند، اما مقاومت کمتری در برابر فشار دارند.
- هیبرید : ترکیبی از ذرات کوچک و بزرگ هستند که سعی میکنند استحکام ماکروفیل و زیبایی میکروفیل را همزمان ارائه دهند.
- نانوفیلد و نانوهیبریدی : جدیدترین نوع کامپوزیتها هستند که از ذرات در ابعاد نانو استفاده میکنند. این کامپوزیتها بهترین ترکیب از استحکام بالا، پولیشپذیری عالی و ظاهر طبیعی را ارائه میدهند و در ترمیمهای قدامی و خلفی کاربرد وسیع دارند.
2. انواع بر اساس قوام
- تراکمپذیر : قوام خمیری و سفتتری دارند و بیشتر برای دندانهای خلفی (عقبی) مناسب هستند.
- سیال یا فلو : قوام مایعتر دارند و برای پر کردن مناطق با دسترسی سخت، به عنوان لاینر یا برای ترمیمهای کوچک و سطحی کاربرد دارند.
3. برندهای مطرح کامپوزیت
بازار جهانی برندهای معتبر زیادی دارد که هر کدام با فرمولاسیونهای اختصاصی، محصولات متنوعی را ارائه میدهند. سه مورد از معروفترین برندها عبارتند از:
- کامپوزیت گرادیا : این کامپوزیت ژاپنی از شرکت GC، یک نوع میکرو هیبرید/نانوهیبرید با کیفیت بالا است که به خاطر اثر آفتابپرست (تطابق عالی رنگ با ساختار دندان مجاور) و پولیشپذیری فوقالعاده مشهور است. این برند انتخابی عالی برای ترمیمهای زیبایی قدامی است.
- کامپوزیت دنفیل : یک کامپوزیت کرهای از شرکت Vericom است که معمولاً از نوع میکروهیبرید/نانوهیبرید بوده. کامپوزیت دنفیل به دلیل استحکام مکانیکی بالا، مقاومت در برابر سایش و قیمت مناسبتر، یک گزینه محبوب برای ترمیمهای قدامی و خلفی به شمار میرود.
- کامپوزیت کاریزما : این برند آلمانی از شرکت Kulzer، یکی از باکیفیتترین کامپوزیتهای هیبرید/نانوهیبرید در بازار است. کامپوزیت کاریزما به دلیل تنوع رنگی گسترده (شامل شیدهای طبیعی و سفیدکننده) و مقاومت بالا در برابر تغییر رنگ، محبوبیت زیادی بین دندانپزشکان زیبایی دارد.
فواید و مزایای کامپوزیت دندانها چیست؟
مزایای کامپوزیت دندان، آن را به یک روش محبوب در دندانپزشکی تبدیل کرده است:
- زیبایی طبیعی: کامپوزیتها همرنگ دندان هستند و قابلیت تطبیق رنگ عالی دارند، به طوری که تشخیص دندان ترمیمشده از دندان طبیعی سخت است.
- سرعت و سادگی درمان: ونیر کامپوزیت اغلب در یک جلسه به صورت مستقیم روی دندانها انجام میشود و نیازی به قالبگیری و ساخت در لابراتوار ندارد.
- حفظ ساختار دندان: در این روش، برخلاف لمینت سرامیکی، نیاز به تراش یا کمترین میزان تراش از مینای دندان است؛ این یک درمان محافظهکارانه محسوب میشود.
- هزینه مناسب: معمولاً هزینه کامپوزیت نسبت به لمینت سرامیکی کمتر است.
- قابلیت ترمیم: در صورت لبپریدگی یا شکستگی، کامپوزیت قابل ترمیم و پولیش مجدد است.
معایب و عوارض کامپوزیت دندان چیست؟
با وجود مزایای فراوان، کامپوزیت معایبی نیز دارد که باید در نظر گرفته شوند:
- مقاومت کمتر در برابر لکه و تغییر رنگ: کامپوزیتها به مرور زمان، به ویژه در صورت مصرف زیاد قهوه، چای، سیگار و عدم رعایت بهداشت، مستعد جذب رنگ و تغییر رنگ هستند.
- طول عمر کوتاهتر: میانگین عمر مفید کامپوزیت (حدود 5 تا 7 سال) نسبت به لمینت سرامیکی (10 تا 15 سال) کوتاهتر است و نیاز به ترمیم و تعویض زودتر دارد.
- نیاز به مهارت دندانپزشک: کیفیت نهایی و دوام کامپوزیت به شدت به مهارت و هنر دندانپزشک در فرمدهی و لایهگذاری بستگی دارد.
- مقاومت کمتر در برابر سایش: در برابر فشارهای زیاد و سایش، ممکن است سریعتر از مواد سرامیکی دچار فرسودگی شود.
مراحل کامپوزیت دندان چگونه است؟
روش کامپوزیت ونیر مستقیم معمولاً در یک جلسه و به صورت زیر انجام میشود:
- معاینه و طرح درمان: دندانپزشک دهان و دندانها را معاینه کرده و طرح لبخند مناسب را بر اساس فرم صورت و دندانها طراحی میکند. رنگ (شید) مناسب انتخاب میشود.
- تمیز کردن دندان: سطح دندانها به خوبی تمیز و خشک میشود.
- آمادهسازی سطح: دندانپزشک از ژل اچینگ برای ایجاد ریزترکهایی روی مینای دندان و افزایش چسبندگی استفاده میکند، سپس از ماده باندینگ (چسب) استفاده میکند.
- لایهگذاری کامپوزیت: دندانپزشک ماده کامپوزیت را به صورت لایههای نازک روی سطح دندان قرار داده و با ابزارهای مخصوص به آن فرم میدهد.
- سخت شدن : پس از هر لایهگذاری، با تاباندن نور مخصوص به مدت چند ثانیه، کامپوزیت سفت میشود.
- فرمدهی نهایی و پولیش: پس از اتمام لایهگذاری، دندانپزشک شکل نهایی دندانها را با سوهانها و ابزارهای خاص اصلاح میکند و در نهایت با پولیش حرفهای، سطحی صاف و درخشان ایجاد میکند تا کاملا طبیعی به نظر برسد.
مراقبتهای بعد از کامپوزیت دندان چیست؟
برای حفظ زیبایی و افزایش طول عمر کامپوزیت، رعایت نکات زیر ضروری است:
- بهداشت دهان و دندان: مسواک زدن حداقل دو بار در روز با مسواک نرم، استفاده روزانه از نخ دندان و دهانشویه توصیه میشود.
- اجتناب از مصرف بیش از حد مواد رنگی: سعی کنید مصرف قهوه، چای غلیظ، نوشابههای تیره و دخانیات را به حداقل برسانید. در صورت مصرف، بلافاصله دهان خود را با آب بشویید.
- پرهیز از جویدن مواد سخت: از گاز زدن ناخن، یخ، مداد یا شکستن آجیل با دندانهای کامپوزیت شده خودداری کنید.
- مراجعه منظم به دندانپزشک: برای بررسی، ترمیم و به خصوص انجام پولیش دورهای (هر 6 ماه تا 1 سال)، حتماً به دندانپزشک مراجعه کنید. پولیش مجدد باعث حفظ درخشش و صافی سطح کامپوزیت میشود.
دسته بندی 
