لولههای آزمایشگاهی ابزار اصلی برای جمعآوری، نگهداری و انتقال نمونه هستند و اگر نوع درست آن انتخاب نشود، نتیجه آزمایش بهراحتی دچار خطا میشود. لولهها براساس جنس، نوع درپوش، حجم و کاربرد دستهبندی میشوند و هرکدام برای نمونهگیریهای خاص مثل خون، ادرار، کشت میکروبی یا سانتریفیوژ طراحی شدهاند.

لولههای آزمایشگاهی ظاهر سادهای دارند اما هرکدام برای آزمایش خاصی ساخته شدهاند. تفاوت آنها معمولا در جنس، اندازه، نوع درپوش و وجود مواد افزودنی است و همین موارد مشخص میکند چه نمونهای داخل آن قرار میگیرد.
لوله آزمایش ساده: بدون هیچ ماده افزودنی تولید میشود و برای کارهای عمومی مثل نگهداری محلولها، گرمکردن و انجام تستهای معمولی استفاده میشود.
لولههای دربدار مخصوص خون: با رنگ درپوشها شناخته میشوند
رنگها نشاندهنده افزودنی داخل لوله هستند و باید درست و طبق ترتیب استاندارد استفاده شوند.
لولههای سانتریفیوژ: از پلاستیک مقاوم ساخته شده و برای جداسازی سرم یا پلاسما داخل دستگاه سانتریفیوژ به کار میروند.
لولههای کشت: استریل هستند و برای کشت میکروبی استفاده میشوند. این لولهها معمولا همراه ابزارهایی مثل سمپلر آزمایشگاهی و سرسمپلر به کار میروند تا انتقال نمونه بدون آلودگی انجام شود.

قبل از خرید لوله آزمایشگاهی مهم است بدانید چه ویژگیهایی کیفیت و دقت کار را تضمین میکند. انتخاب نادرست میتواند نمونه را تخریب کند یا باعث تغییر خواص آن شود و در نتیجه نتایج آزمایش غیرقابل قبول گردد.
جنس لوله: لولهها معمولا از شیشه بوروسیلیکات یا پلاستیک پلیپروپیلن ساخته میشوند. شیشه برای کارهای حرارتی و واکنشهای حساس مناسب است، درحالیکه پلاستیک برای کارهای معمولی، حملونقل و تستهای روزمره انتخاب بهتری است.
استریل یا غیر استریل بودن: اگر نمونهگیری مستقیم انجام میدهید، بهتر است لوله استریل باشد تا از آلودگی جلوگیری شود. در نمونهگیریهای بالینی، اغلب از ابزارهایی مانند سرسمپلر در کنار لوله استریل استفاده میشود تا انتقال نمونه بهدرستی انجام شود.
کاربرد سرسمپلر در این فرآیند بسیار حائز اهمیت است زیرا دقت و صحت نمونهگیری را افزایش میدهد و از آلودگیهای احتمالی جلوگیری میکند.
ظرفیت و اندازه: لولهها در حجمهای مختلف مثل ۵، ۱۰ یا ۱۵ میلیلیتر تولید میشوند. انتخاب حجم باید براساس نوع تست انجام شود. برای نمونههای خون معمولا حجم کم کافی است اما برای سانتریفیوژ یا کشت نیاز به حجم بیشتر دارید.
درپوش لوله: درپوشهای مختلف مانند چفتی، پیچی یا درب وکیوم باعث میشود هر لوله برای یک کار خاص مناسب باشد. در تستهای خونگیری، لولههای وکیوم انتخاب استاندارد هستند چون حجم خون را دقیق تنظیم میکنند.
مواد افزودنی داخل لوله: وجود ژل جداکننده، ضد انعقاد یا فعالکننده لخته باید متناسب با نوع آزمایش انتخاب شود. هرگونه اشتباه در انتخاب لوله باعث خطای جدی در نتیجه تست خواهد شد.

بعد از انتخاب لوله مناسب، نحوه استفاده از آن نقش تعیینکنندهای در کیفیت نتایج دارد. اشتباه در پر کردن، مخلوط کردن یا نگهداری میتواند نتیجه را کاملا تغییر دهد.
پر کردن لوله به میزان صحیح: هر لوله ظرفیت مشخصی دارد و اگر کمتر یا بیشتر از حد مجاز پر شود، نسبت مواد افزودنی داخل آن به هم میریزد. در لولههای خون حتما باید حجم پیشنهادی رعایت شود. همچنین، در هنگام خرید سوآپ آزمایشگاهی، توجه به ظرفیت و نوع لولهها از اهمیت بالایی برخوردار است.
مخلوط کردن آرام در لولههای دارای افزودنی: لولههایی که ضد انعقاد یا ژل جداکننده دارند باید بلافاصله بعد از نمونهگیری چند بار به آرامی وارونه شوند تا مواد داخل لوله بهدرستی با نمونه مخلوط شود. تکان شدید موجب همولیز میشود.
نگهداری در دمای مناسب: برای نمونهگیری بالینی، لولهها باید دور از نور مستقیم و در دمای متناسب با نوع تست نگهداری شوند. هر نوع نمونه شرایط مخصوص خود را دارد.
انتقال ایمن نمونه: در بسیاری از موارد، انتقال نمونه از یک ظرف به ظرف دیگر با ابزارهایی مانند سمپلر یا سرسمپلر انجام میشود. رعایت اصول ایمنی هنگام جابهجایی نمونه از پخش آلودگی جلوگیری میکند.
لولههای آزمایشگاهی نقش مهمی در کیفیت و دقت نتایج آزمایش دارند. انتخاب درست، استفاده صحیح و توجه به نکات بهداشتی میتواند خطاهای آزمایشگاهی را به حداقل برساند.
اگر هنگام خرید یا انتخاب لوله دچار تردید شدید، همیشه براساس نوع تست و استاندارد آزمایشگاه تصمیم بگیرید و از وسایل جانبی مناسب برای انتقال و نگهداری نمونه استفاده کنید.